Rząd obniża VAT na paliwa od 17 sierpnia. Oto szczegóły programu CPN i jego wpływ na kierowców

Program CPN wraca – co dokładnie się zmieni?

Od 17 do 31 sierpnia kierowcy w całej Polsce odetchną z ulgą – rząd przywraca mechanizm znany jako „Ceny Paliwa Niżej”. Decyzję ogłosił premier Donald Tusk podczas konferencji prasowej, podkreślając, że głównym narzędziem będzie czasowe obniżenie podatku VAT na paliwa z 23% do 8%. Szacuje się, że przełoży się to na spadek cen rzędu od 90 groszy do ponad 1 złotego za litr benzyny, oleju napędowego i autogazu. To największa interwencja w ceny paliw od czasu kryzysu z 2022 roku, kiedy to podobne rozwiązanie obowiązywało przez kilka miesięcy.

Premier zaznaczył, że celem jest nie tylko złagodzenie skutków drożyzny, ale także zapewnienie Polsce pozycji kraju z jednymi z najniższych cen paliw w Europie. W obecnej sytuacji geopolitycznej, gdy konflikt na Bliskim Wschodzie destabilizuje rynki surowcowe, a ceny baryłki ropy naftowej utrzymują się na wysokim poziomie, każda złotówka zostająca w portfelu kierowcy ma znaczenie. Program ma charakter prewencyjny – ma powstrzymać dalsze podwyżki, które mogłyby uderzyć w budżety gospodarstw domowych przed zbliżającym się sezonem jesiennym.

Zdecydowaliśmy o przywróceniu programu CPN. Obniżamy podatek VAT od paliw z 23% do 8%, co powinno przełożyć się na spadek cen od ok. 90 groszy do ponad 1 zł za litr.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Warto przypomnieć, że pierwsza edycja programu CPN została wprowadzona w grudniu 2021 roku, a zakończona w połowie 2022 roku. Wówczas obniżka VAT była częścią tarczy antyinflacyjnej. Teraz rząd sięga po sprawdzone narzędzie, ale z ważną modyfikacją: codziennym nadzorem nad cenami. Minister Energii ma obowiązek publikować każdego ranka maksymalne sugerowane ceny paliw, aby koncerny nie wykorzystały ulgi podatkowej do zwiększenia własnych marż. To odpowiedź na krytykę, że podczas poprzedniej edycji część oszczędności nie trafiła do kierowców, lecz do kieszeni producentów.

Codzienny nadzór i weto prezydenta – czy to wystarczy?

Minister Energii będzie codziennie informował o maksymalnych możliwych cenach paliw na stacjach benzynowych. Jak wyjaśnił premier, ma to uniemożliwić wykorzystywanie obniżonego VAT przez koncerny paliwowe. „Chcemy, aby korzyści z tej skromnej, ale jednak dość wyraźnej obniżki trafiły do ludzi, a nie do kogoś innego” – podkreślił Tusk. To sygnał dla sieci stacji, że rząd będzie monitorował rynek i reagował na ewentualne nieprawidłowości. W praktyce oznacza to, że kierowcy mogą spodziewać się spadku cen już w pierwszym dniu obowiązywania programu.

Jednak ulga dla kierowców mogłaby być jeszcze większa, gdyby nie decyzja prezydenta Andrzeja Dudy o zawetowaniu ustawy wprowadzającej specjalny podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Projekt zakładał, że firmy osiągające ponadprzeciętne przychody w czasie kryzysu będą płacić dodatkową daninę, co pozwoliłoby sfinansować głębsze obniżki cen. Weto prezydenta spotkało się z krytyką ze strony części ekonomistów, którzy wskazują, że to właśnie koncerny notują rekordowe zyski kosztem konsumentów. Rząd zapowiada, że będzie szukać innych rozwiązań, ale na razie musi działać w ramach dostępnych narzędzi.

Spadek cen na stacjach benzynowych będzie możliwy dzięki obniżeniu podatku VAT od paliw z 23% do 8%. Minister Energii każdego dnia będzie informował o maksymalnych możliwych cenach na stacjach benzynowych, aby koncerny paliwowe nie wykorzystywały obniżenia VAT dla siebie, lecz aby korzyści z tej skromnej, ale jednak dość wyraźnej obniżki trafiły do ludzi.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W kontekście globalnym, Polska nie jest jedynym krajem zmagającym się z rosnącymi cenami paliw. Podobne działania podjęły już Węgry, które zamroziły ceny na poziomie z 2021 roku, oraz Chorwacja, która czasowo obniżyła akcyzę. Jednak żaden z tych krajów nie wprowadził tak głębokiej obniżki VAT jak Polska. To sprawia, że po 17 sierpnia nasz kraj może znaleźć się w ścisłej czołówce najtańszych paliw w Unii Europejskiej. Dla porównania, w Niemczech litr benzyny kosztuje obecnie około 1,80 euro, podczas gdy w Polsce po obniżce może to być równowartość około 1,50 euro.

Zmiany w rządzie – minister Berek idzie do Trybunału Konstytucyjnego

Podczas tego samego wystąpienia premier poinformował o ważnych zmianach personalnych w administracji. Wyraził warunkową zgodę na odejście z rządu ministra Macieja Berka, odpowiedzialnego za nadzór nad wdrażaniem polityki rządu, oraz na jego kandydowanie do Trybunału Konstytucyjnego. Berek, uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich prawników praktyków, ma pomóc w naprawie sytuacji w instytucji, która od lat boryka się z kryzysem wiarygodności. Premier podkreślił, że „Trybunał musi zostać uzdrowiony, aby mógł ponownie pełnić swoją konstytucyjną funkcję”.

„To jeden z najwybitniejszych polskich prawników praktyków, który ze swojej apolityczności i niepartyjności uczynił znak rozpoznawczy. Nie znam osoby lepiej przygotowanej, która może pomóc naprawić sytuację w wadliwym Trybunale Konstytucyjnym” – mówił Tusk. Słowa te są wyraźnym sygnałem, że rządowi zależy na odpolitycznieniu TK i przywróceniu mu roli niezależnego arbitra konstytucyjnego. Obowiązki ministra Berka przejmie Joanna Knapińska, dotychczasowa prezes Rządowego Centrum Legislacji. To kolejna zmiana w rządzie w ostatnich tygodniach, co może wskazywać na przygotowania do gruntownej rekonstrukcji gabinetu lub też na realizację długoterminowej strategii kadrowej.

Zatrzymanie rosyjskiego szpiega w Warszawie – kulisy operacji

Premier ujawnił również informację o zatrzymaniu przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Policję obywatela Rosji, podejrzanego o przygotowywanie egzekucji na obywatelu USA ukraińskiego pochodzenia. Do zatrzymania doszło 7 sierpnia w Warszawie, a operacja była realizowana we współpracy ze służbami amerykańskimi. Rosjanin miał zostać zwerbowany przez rosyjskie służby specjalne i otrzymać zadanie wyeliminowania konkretnej osoby przebywającej na terytorium Polski. To pierwszy odnotowany przypadek rosyjskiego zlecenia zamachu na obywatela amerykańskiego w państwie NATO, co podnosi wagę całego zdarzenia.

Premier ostrzegł, że „reżim Putina może podejmować kolejne próby likwidowania osób uznawanych za niewygodne, dlatego nasze służby będą intensyfikować działania, aby zapobiegać takim zagrożeniom”. To wyraźny sygnał, że Polska staje się areną działań rosyjskiego wywiadu, a bezpieczeństwo obywateli i sojuszników wymaga wzmożonej czujności. Zatrzymanie pokazuje również, jak ważna jest współpraca międzynarodowa w walce z zagrożeniami hybrydowymi. Służby nie zdradziły szczegółów operacji, ale podkreślono, że mężczyzna został już objęty postępowaniem karnym.

Co to oznacza dla kierowców w Kwidzynie i regionie?

Dla mieszkańców Kwidzyna i okolic program CPN to bezpośrednia ulga w codziennych wydatkach. W naszym regionie, gdzie wiele osób dojeżdża do pracy w Trójmieście, Elblągu czy Malborku, ceny paliw mają ogromne znaczenie dla domowych budżetów. Średnie ceny benzyny Pb95 na pomorskich stacjach oscylują obecnie wokół 6,80 zł za litr. Po obniżce VAT mogą spaść do poziomu 5,80–5,90 zł, co przy miesięcznym przebiegu 1000 kilometrów i spalaniu 7 litrów na 100 km oznacza oszczędność około 70–90 zł miesięcznie. To znacząca kwota dla rodzin, które i tak zmagają się z wysokimi rachunkami za energię czy żywność.

Lokalni przedsiębiorcy, zwłaszcza rolnicy i przewoźnicy, również zyskają na obniżce. Kwidzyn to region o silnym sektorze rolniczym, gdzie ciągniki i maszyny zużywają ogromne ilości oleju napędowego. Tańsze paliwo to niższe koszty produkcji, co w dłuższej perspektywie może przełożyć się na stabilizację cen żywności. Warto też pamiętać, że w Kwidzynie działa kilka stacji benzynowych, które będą musiały dostosować się do nowych cen sugerowanych przez ministerstwo. Kierowcy powinni jednak zachować czujność i porównywać ceny – jeśli któraś stacja w regionie nie obniży cen adekwatnie do skali ulgi, można to zgłosić do Inspekcji Handlowej.

• 17–31 sierpnia – okres obowiązywania obniżonego VAT (23% → 8%)
• 0,90–1,00 zł – przewidywany spadek ceny za litr paliwa
• 7 sierpnia – zatrzymanie Rosjanina w Warszawie
• Joanna Knapińska – nowa szefowa nadzoru nad polityką rządu po odejściu Macieja Berka
• 23% – obecna stawka VAT na paliwa (zostanie obniżona do 8%)

Program CPN to nie tylko doraźna pomoc, ale także test skuteczności rządu w walce z inflacją i spekulacją na rynku paliw. Jeśli codzienny monitoring cen przyniesie oczekiwane efekty, możliwe że rząd zdecyduje się na przedłużenie obniżki VAT po 31 sierpnia. Wiele będzie zależeć od sytuacji międzynarodowej – jeśli ceny ropy nadal będą rosnąć, presja na rząd, aby utrzymać ulgę, będzie ogromna. Na razie kierowcy mogą cieszyć się z zapowiedzi, ale najważniejsze będą pierwsze dni obowiązywania programu, kiedy to zobaczymy, czy obniżki faktycznie dotrą do dystrybutorów.