Rząd zapowiada koniec „saloników VIP” i przyspiesza e-rejestrację w ochronie zdrowia

Premier zapowiada ostrą walkę z nadużyciami w publicznej ochronie zdrowia

Rząd uruchamia działania, które mają zatrzymać praktyki prowadzące do nierównego dostępu do leczenia w publicznej ochronie zdrowia. Premier Donald Tusk jasno zadeklarował, że w tej sprawie nie będzie żadnej pobłażliwości, a konsekwencje mają być wyciągane wobec osób odpowiedzialnych za nadużycia. Podkreślił, że system musi zostać tak zorganizowany, by nie dało się go wykorzystywać kosztem pacjentów. W centrum uwagi znalazły się zarówno pojedyncze działania lekarzy, jak i słabości całego mechanizmu, który pozwala na obchodzenie zasad.

Szef rządu zaznaczył, że problem nie dotyczy wyłącznie jednego miejsca, lecz ma szerszy wymiar i ujawnia się w różnych placówkach w kraju. Wskazał, że sprawa ujawniona w Szpitalu Południowym w Warszawie nie jest odosobniona, ale pokazuje głębsze kłopoty systemowe. Z perspektywy pacjenta oznacza to ryzyko nierównego traktowania, skracania drogi do wizyty wybranym osobom i powstawania nieformalnych układów. Dla większości pracowników medycznych ma to być sygnał, że rząd chce wyeliminować patologie, które uderzają także w ich środowisko.

"Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wypowiedzi premiera jasno pokazują, że priorytetem ma być uszczelnienie całego systemu, a nie tylko reagowanie na pojedyncze skandale. Chodzi o to, by pacjent nie był zdany na znajomości, nieformalne ustalenia czy dodatkowe kanały dostępu do świadczeń. W praktyce oznacza to próbę przywrócenia reguł, które mają obowiązywać wszystkich na tych samych zasadach. Rząd przekonuje, że to rozwiązanie leży w interesie zarówno chorych, jak i zdecydowanej większości personelu medycznego.

„Saloniki VIP”, omijanie kolejek i nieformalne zeszyty mają zniknąć

Jednym z najostrzej wskazanych problemów są tak zwane „saloniki VIP”, czyli praktyki prowadzące do uprzywilejowanego dostępu do świadczeń w publicznych placówkach. Premier zapowiedział, że w pierwszej kolejności trzeba ukrócić właśnie najbardziej rażące nadużycia. Ministerstwo Zdrowia i NFZ otrzymały jasny sygnał, że to zjawisko ma zniknąć. Według przedstawionego stanowiska dostęp do usług medycznych finansowanych ze środków publicznych powinien być równy i niezależny od znajomości.

Rząd chce także zamknąć drogę do obchodzenia kolejek w mniej formalny sposób. Wśród nieprawidłowych praktyk wymieniono między innymi funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach, który może służyć do zapisów poza oficjalnym systemem. Takie rozwiązania utrudniają kontrolę, zwiększają chaos i odbierają pacjentom pewność, że trafiają do leczenia zgodnie z obowiązującą kolejnością. Dlatego właśnie uszczelnienie systemu ma objąć nie tylko przepisy, ale też rzeczywiste procedury stosowane w placówkach.

"W pierwszej kolejności trzeba ukrócić najbardziej rażące nadużycia, w tym działanie tzw. „saloników VIP”"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W wystąpieniu padła też diagnoza, że takie nadużycia nie biorą się wyłącznie z działań pojedynczych osób, ale także z niedoskonałości obowiązującej organizacji pracy. To właśnie dlatego rząd stawia na rozwiązania systemowe, a nie jedynie doraźne interwencje. Zapowiadane zmiany mają przede wszystkim utrudnić obchodzenie zasad, tak aby każdy zapis na wizytę był widoczny i możliwy do sprawdzenia. W praktyce ma to oznaczać większą kontrolę nad tym, kto i w jakiej kolejności korzysta z publicznej opieki zdrowotnej.

E-rejestracja ma zwiększyć przejrzystość zapisów i ujawnić nieprawidłowości

Premier polecił także maksymalne przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji. To rozwiązanie ma uporządkować proces zapisywania się do lekarzy i dać pacjentom większą przejrzystość w dostępie do terminów. Według zapowiedzi ma ono również pokazać, gdzie dochodzi do nieprawidłowości, bo cyfrowy system łatwiej pozwala śledzić kolejkę i porównywać zgłoszenia. Dla pacjentów oznacza to szansę na bardziej czytelne zasady zapisów i mniejsze pole do nieformalnych manipulacji.

Ważnym celem e-rejestracji ma być również ograniczenie sytuacji, w których jedni pacjenci omijają kolejkę, a inni czekają zgodnie z zasadami. To właśnie przez brak pełnej transparentności rodzą się podejrzenia o nierówne traktowanie i uprzywilejowanie wybranych osób. Z punktu widzenia systemu zdrowia cyfrowa rejestracja ma więc pełnić nie tylko funkcję organizacyjną, ale też kontrolną. Rząd liczy, że dzięki temu łatwiej będzie wykrywać nadużycia i szybciej reagować na ich źródła.

"Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• e-rejestracja ma zostać wdrożona w trybie przyspieszonym
• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład problemów systemowych
• W sprawie „saloników VIP” i „zeszytu” mają zniknąć praktyki omijające oficjalne kolejki

Szef rządu podkreślił, że uszczelnienie systemu leży w interesie nie tylko pacjentów, ale też zdecydowanej większości lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia. W jego ocenie uczciwie działający personel również traci na tym, że do głosu dochodzą nieprawidłowe praktyki i brak przejrzystości. Dlatego rząd oczekuje od resortu zdrowia konkretnych działań, które mają uporządkować zasady zapisu i kolejności przyjęć. E-rejestracja ma być jednym z najważniejszych narzędzi tej zmiany.

„Lekarze milionerzy”, praca w wielu miejscach i kontrola zarobków medyków

W wystąpieniu pojawił się także temat osób określanych jako „lekarze milionerzy” oraz „lekarze z walizkami”. Według premiera część medyków realizuje drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale jednocześnie de facto nie zajmując się pacjentem w sposób, jakiego oczekuje system publiczny. Rząd uznaje, że takie zjawisko trzeba ukrócić, bo wykorzystuje ono publiczne środki i rozmywa odpowiedzialność za leczenie. To kolejny obszar, w którym ma zostać zwiększona przejrzystość.

Donald Tusk powiedział też wprost, że oczekuje od Ministra Zdrowia i prezesa NFZ przygotowania klarownych rekomendacji systemowych. Jednocześnie zaapelował do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu i ograniczaniu nieprawidłowych praktyk. Jak zaznaczył, nie chodzi o konfrontację, lecz o naprawienie stanu rzeczy, co ma być korzystne zarówno dla pacjentów, jak i dla lekarzy. W tym samym kontekście zapowiedział kontrolę zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia.

"Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W praktyce ma to oznaczać, że instytucje odpowiedzialne za publiczne pieniądze będą mogły lepiej sprawdzać, czy praca w systemie nie jest rozproszona w sposób utrudniający rzetelną obsługę pacjentów. Rząd podkreśla przy tym, że celem nie jest podważanie wynagrodzeń personelu medycznego, ale zwiększenie przejrzystości całego mechanizmu. Zmiany mają łączyć poszanowanie pracy medyków z większą kontrolą nad wykorzystywaniem środków publicznych. To właśnie ten balans ma być podstawą zapowiadanych rekomendacji.

Rządowe działania mają objąć także bezpieczeństwo i pozycję Polski w NATO

Podczas wystąpienia premier odniósł się również do przygotowań Polski do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Zwrócił uwagę na rosnącą odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo, zwłaszcza za finansowanie i gotowość militarną w obszarze broni konwencjonalnej. W jego ocenie ten etap będzie w praktyce domykał proces, w którym europejskie państwa, w tym Polska, biorą większą odpowiedzialność za swoją obronność. W tym kontekście Polska została wskazana jako przykład dla NATO.

Premier mówił też o komunikacji dotyczącej stanowiska rządu na forum sojuszu. Wskazał Władysława Kosiniaka-Kamysza, który współpracuje z Radosławem Sikorskim, i prosił, by przekazywali precyzyjnie stanowisko rządu Prezydentowi, który zgodnie z wieloletnią tradycją reprezentuje Polskę na szczytach NATO. To pokazuje, że obok tematów zdrowotnych w agendzie rządu pozostają także kwestie bezpieczeństwa państwa i międzynarodowej koordynacji. W obu przypadkach akcent położono na jasne procedury, odpowiedzialność i przejrzystość decyzji.

W całym przekazie premier łączył więc dwa obszary: porządkowanie publicznej ochrony zdrowia oraz przygotowania do rozmów o bezpieczeństwie w strukturach sojuszniczych. W obu sprawach podkreślał znaczenie odpowiedzialności państwa, sprawnego zarządzania i konkretnego wykonania zapowiedzianych decyzji. Dla pacjentów najważniejsze są jednak przede wszystkim działania dotyczące kolejek, zapisów i równego dostępu do leczenia. To właśnie tam rząd chce pokazać najszybszy efekt zmian.

• Donald Tusk zapowiedział brak pobłażliwości wobec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia
• e-rejestracja ma zostać wdrożona szybciej, by zwiększyć przejrzystość kolejek
• Minister Zdrowia i prezes NFZ mają przygotować rekomendacje systemowe
• Szpital Południowy w Warszawie wskazano jako przykład szerszego problemu w placówkach